Close Mobile Navigation
KV HPV page

HPV là gì?

Human Papillomavirus (viết tắt là HPV) là một loại vi rút gây u nhú ở người. Vi rút HPV lây lan phổ biến qua đường tình dục.1 Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và tự đào thải, nhưng việc nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến các bệnh lý, ung thư nguy hiểm ở cả nam và nữ.2

Một số bệnh, ung thư phổ biến do HPV gây ra3,4a

Đáng chú ý, xác suất trung bình nhiễm HPV ít nhất 1 lần trong đời khi có ít nhất 1 bạn tình khác giới là:

85%

ở nữ giới6

91%

ở nam giới6

Ai cần dự phòng HPV?

Trẻ vị thành niên

Nữ giới 9-18 Tuổi

Gần 50% các trường hợp nhiễm mới HPV xảy ra ở độ tuổi 15 - 24.a,7

a. Theo thống kê tại Hoa Kỳ giai đoạn 2003 - 2006, khoảng 14 triệu ca nhiễm mới HPV hằng năm, trong đó gần 50% số ca nhiễm mới HPV xảy ra trong độ tuổi 15 - 24.

Xem thông tin dự phòng HPV cho nữ giới 9 đến 18 tuổi

Thanh thiếu niên

Nữ giới 19-26 Tuổi

62,8% phụ nữ 20–24 tuổi nhiễm HPV – tỷ lệ cao nhất trong các nhóm tuổi được nghiên cứu.b,8

b. Nghiên cứu trên nam và nữ có quan hệ tình dục từ 14–59 tuổi
tại Hoa Kỳ, 2013–2014.

Xem thông tin dự phòng HPV cho nữ giới 19 đến 26 tuổi

Người trưởng thành

Nữ giới 27-45 Tuổi

Ung thư cổ tử cung gây ra bởi nhiễm HPV nguy cơ cao,5 với 78% ca bệnh được chẩn đoán ở
độ tuổi 30–39.c,10

c. Theo thống kê từ Chương trình Đăng ký Ung thư Quốc gia và Chương trình Giám sát, Dịch tễ học và Kết quả Cuối cùng (SEER) trên phụ nữ dưới 40 tuổi tại Hoa Kỳ giai đoạn 1999–2008.

Xem thông tin dự phòng HPV cho nữ giới 27 đến 45 tuổi

Trẻ vị thành niên

Nam giới 9-18 Tuổi

Thời điểm lý tưởng dự phòng HPV cho trẻ là trước khi con lần đầu “yêu”.7

Xem thông tin dự phòng HPV cho nam giới 9 đến 18 tuổi

Thanh thiếu niên

Nam giới 19-26 Tuổi

Bao cao su không thể bảo vệ an toàn 100% trước HPV.9

Xem thông tin dự phòng HPV cho nam giới 19 đến 26 tuổi

Người trưởng thành

Nam giới 27-45 Tuổi

Nam giới lớn tuổi có nguy cơ nhiễm HPV sinh dục cao gấp khoảng 2 lần so với nam trẻ tuổi.d,11

d. Theo nghiên cứu tại Hoa Kỳ (2013–2014) trên 1868 nam giới
từ 18–59 tuổi: nam giới lớn tuổi hơn có khả năng bị nhiễm HPV sinh dục cao gấp khoảng 2 lần so với nam từ 18 đến 22 tuổi.

Xem thông tin dự phòng HPV cho nam giới 27 đến 45 tuổi

Các con đường lây nhiễm HPV

HPV có thể lây truyền không chỉ qua quan hệ tình dục; có thể bao gồm tiếp xúc thân mật, da kề da với vùng bị nhiễm HPV.12

Bất cứ ai nhiễm HPV đều có thể lây truyền cho người khác mà không hề hay biết.13

Các phương pháp dự phòng bệnh lý do HPV15

Tham vấn chuyên gia Y tế về các biện pháp dự phòng bệnh lý liên quan đến HPV bao gồm:

  1. Thực hiện lối sống an toàn, lành mạnh:
    • Không hút thuốc, tăng cường vận động, dinh dưỡng hợp lý.15
    • Quan hệ tình dục an toàn.15
    • Vệ sinh sinh dục đúng cách (ở bé gái và phụ nữ).16
  2. Tiêm vắc xin HPV.15
  3. Sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ cho phụ nữ từ 21-65 tuổi.15

Chủ động phòng ngừa các bệnh và
ung thư đáng quan ngại do HPV gây ra

Cơ sở Y tế
Tư vấn sức khỏe cho học sinh
Mẹ chơi cùng con trai trong nhà
Nhóm sinh viên học nhóm cùng nhau
Em bé nằm ngủ trong cũi
Hai nữ sinh trò chuyện trong sân trường
Bố vui đùa cùng con
Mẹ và con gái vui đùa trong bếp
Ông cùng hai cháu đọc sách
Trẻ đeo cặp đến trường
Bé gái vẽ tranh trong lớp học
Em bé chơi đồ chơi

Giải đáp các thắc mắc thường gặp

01

Hiện nay, đã có hơn 200 týp HPV khác nhau được xác định,7 trong đó khoảng 40 týp HPV lây truyền qua đường tình dục có thể gây bệnh tại các bộ phận sinh dục và hậu môn ở cả nam và nữ.17

HPV cũng được chia thành hai nhóm chính: nhóm nguy cơ thấp và nhóm nguy cơ cao:18​

  • Nhóm nguy cơ thấp bao gồm các týp như HPV 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 72, 81, 89 (CP6108),.. Những týp này không gây ung thư, nhưng là nguyên nhân chính của các bệnh lý dai dẳng.19 Tiêu biểu trong nhóm này là HPV-6 và HPV-11 thường gây ra các bệnh lý như: mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) và u nhú đường hô hấp tái phát (hiếm gặp).20 Trong đó, mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) là bệnh lây truyền qua đường tình dục thường gặp với đặc trưng là các tổn thương dạng nhú lành tính ở cơ quan sinh dục, bẹn, mu, hậu môn, quanh hậu môn.21 Mụn cóc sinh dục tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể gây khó chịu về mặt tâm lý và dễ tái phát sau điều trị.22,23 Còn u nhú đường hô hấp tái phát là tình trạng xuất hiện của các tổn thương dạng mụn cóc trong đường hô hấp, phổ biến nhất ở vùng thanh quản, đặc biệt nguy hiểm khi xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.20​
  • Nhóm nguy cơ cao bao gồm các týp HPV có khả năng cao gây ung thư, đặc biệt là HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59.24 Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hầu hết các trường hợp UTCTC (khoảng 99%) đều liên quan đến nhiễm vi rút HPV nguy cơ cao.25 Đáng chú ý, týp 16 và 18 là nguyên nhân gây ra 71% ung thư cổ tử cung ở nữ giới.26 Đây là loại ung thư phổ biến thứ tư ở phụ nữ trên toàn cầu với khoảng 660.000 ca mắc mới và khoảng 350.000 ca tử vong vào năm 2022.25

02

Hiện các nhà khoa học đã phân lập được hơn 200 týp HPV,7 trong đó khoảng 40 týp lây nhiễm theo đường sinh dục và khoảng 12 týp nguy cơ cao có khả năng gây ung thư.17,24 Hầu hết các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng, nên nhiều người hoàn toàn không biết mình đã nhiễm vi rút cho đến khi xuất hiện tổn thương nghiêm trọng hơn.7,9 Theo thống kê, đa số các trường hợp nhiễm HPV có thể tự đào thải vi rút ra khỏi cơ thể.27 Tuy nhiên, một số trường hợp không tự đào thải được dẫn tới khả năng nhiễm dai dẳng và có nguy cơ tiến triển thành các bệnh lý liên quan như mụn cóc sinh dục, tiền ung thư và ung thư do HPV gây ra, như: tiền ung thư và ung thư cổ tử cung, hậu môn sinh dục ở cả nam và nữ.27​

Một số týp HPV nguy cơ thấp như HPV-6 và HPV-11 là nguyên nhân gây ra mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) – một trong những bệnh lây qua đường tình dục phổ biến.20,21 Triệu chứng của sùi mào gà là các tổn thương điển hình là các sẩn nông, kích thước 1–10mm, có thể đơn độc hoặc thành cụm, dạng sẩn mịn, sẩn súp lơ, hoặc sẩn tăng sừng.21 Ở nam giới, vị trí thường gặp là dương vật, dây hãm, bao quy đầu, bìu, quanh hậu môn.21 Ở nữ giới, thường xuất hiện ở âm hộ, môi lớn, môi bé, âm đạo, cổ tử cung, vùng quanh hậu môn.21​

03

​HPV có hơn 200 týp khác nhau.7 Nếu bạn đã nhiễm một týp HPV vẫn có nguy cơ nhiễm lại chính týp đã nhiễm trước đó, hoặc có thể nhiễm các týp khác.7,28 Bạn có thể sẽ bị tái nhiễm và nhiễm mới nếu vẫn tiếp xúc với nguồn lây nhiễm vi rút. Khoảng 9 trong 10 trường hợp nhiễm HPV có thể tự khỏi mà không gây ảnh hưởng đến sức khỏe.27 Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và tự đào thải, nhưng việc nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến mụn cóc sinh dục và các ung thư liên quan.27​

Các biện pháp dự phòng HPV có thể kể đến gồm: thay đổi hành vi lối sống bằng cách không hút thuốc, tăng cường vận động thể lực, dinh dưỡng hợp lý; quan hệ tình dục lành mạnh, an toàn, sử dụng bao cao su mỗi lần quan hệ. Bên cạnh đó, tiêm vắc xin HPV tại các cơ sở Y tế, tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ cho phụ nữ 21-65 tuổi theo hướng dẫn của chuyên gia Y tế.15 Ngoài ra, việc đã thực hiện cắt bao quy đầu có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV ở nam giới theo một số nghiên cứu.29​

04

Hiện có hơn 200 týp HPV,7 trong đó khoảng 90% trường hợp nhiễm có thể tự làm sạch vi rút và đào thải chúng ra khỏi cơ thể trong vòng 2 năm.27 ​
Tuy nhiên, một số trường hợp không tự đào thải được dẫn tới khả năng nhiễm vi rút dai dẳng, gây ra các bệnh liên quan HPV như mụn cóc sinh dục và các tiền ung thư, ung thư (có thể kể đến như ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn,..).27 ​

Tùy thuộc vào từng bệnh lý mà việc điều trị sẽ có những yêu cầu khác nhau. Ví dụ, mụn cóc sinh dục do HPV gây ra (như sùi mào gà) tuy có thể điều trị, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn vi rút – vì vậy bệnh có thể tái phát, đặc biệt trong vài tháng đầu sau điều trị, từ đó làm giảm sự tự tin, ảnh hưởng chất lượng sống của người bệnh.4 Một số loại ung thư liên quan đến HPV, như ung thư cổ tử cung, có thể điều trị hiệu quả hơn nếu được phát hiện sớm.30 Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, bệnh có thể tiến triển và lan rộng, gây khó khăn trong điều trị và làm giảm tiên lượng sống.15

Do đó, mọi người cần tham vấn chuyên gia Y tế về các biện pháp dự phòng bệnh lý liên quan HPV bao gồm:

  • Duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm: không hút thuốc lá, tăng cường vận động thể lực, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để hỗ trợ miễn dịch.15​
  • Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không bảo vệ hoàn toàn do vi rút có thể lây qua vùng da không được bao phủ.21
  • Tiêm vắc xin HPV tại các cơ sở Y tế.21​
  • Cắt bao quy đầu tự nguyện ở nam giới: theo một số nghiên cứu, biện pháp này có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm HPV, từ đó gián tiếp hạn chế lây truyền cho bạn tình.29​
  • Tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ: phụ nữ từ 21–65 tuổi nên thăm khám định kỳ và tầm soát ung thư cổ tử cung để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các bất thường liên quan đến HPV.15​

05

Đa số trường hợp nhiễm HPV, hệ miễn dịch của cơ thể có thể đào thải vi rút ra khỏi cơ thể trong vòng 02 năm.29 Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và tự đào thải, nhưng việc nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến các bệnh như mụn cóc sinh dục, tiền ung thư và ung thư cổ tử cung, hậu môn sinh dục ở cả nam và nữ.7 Nếu vẫn còn tiếp xúc với nguồn lây nhiễm HPV, bạn có thể tái nhiễm (nhiễm cùng týp đó) nếu đã từng đào thải hoặc nhiễm týp mới.28​ ​

Hãy tham khảo chuyên gia Y tế về các biện pháp dự phòng bệnh lý liên quan HPV bao gồm:​

  • Duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm: không hút thuốc lá, tăng cường vận động thể lực, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để hỗ trợ miễn dịch.15​
  • Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không bảo vệ hoàn toàn do vi rút có thể lây qua vùng da không được bao phủ.21
  • Tiêm vắc xin HPV tại các cơ sở Y tế.21​
  • Cắt bao quy đầu tự nguyện ở nam giới: theo một số nghiên cứu, biện pháp này có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm HPV, từ đó gián tiếp hạn chế lây truyền cho bạn tình.29​
  • Tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ: phụ nữ từ 21–65 tuổi nên thăm khám định kỳ và tầm soát ung thư cổ tử cung để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các bất thường liên quan đến HPV.15​

06

Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV có thể tự đào thải, nhưng việc nhiễm dai dẳng có thể dẫn đến các bệnh lý, tiền ung thư và ung thư liên quan ở cả nam và nữ.7 ​

Nếu vẫn còn tiếp xúc với nguồn lây nhiễm HPV, bạn có thể tái nhiễm (nhiễm cùng týp đó) nếu đã từng đào thải hoặc nhiễm týp mới.28 Việc chủ động dự phòng đóng vai trò quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HPV.15 Bên cạnh đó, hiện nay, ngoài ung thư cổ tử cung ở nữ giới, vẫn chưa có biện pháp tầm soát bệnh lý ung thư liên quan đến HPV thường quy nào được khuyến cáo cho nam giới, vì vậy, chúng ta nên cân nhắc về vai trò của dự phòng để giảm thiểu rủi ro từ HPV và bệnh lý liên quan.7,31 ​

Đối với phụ nữ, tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ là cách góp phần phát hiện bệnh sớm.15 Ung thư cổ tử cung có liên quan mật thiết đến chủng HPV nguy cơ cao.25 Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng, chỉ khi khối u phát triển lớn hoặc ảnh hưởng đến các chức năng trong cơ thể, các dấu hiệu mới bắt đầu xuất hiện.32 Ung thư cổ tử cung có thể được dự phòng và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Vì vậy, việc tầm soát định kỳ là bước cần thiết góp phần bảo vệ sức khỏe.15 ​

Nhóm trẻ vui chơi ngoài trời

Phế cầu khuẩn - nguyên nhân chính gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.33

  1. WHO. Questions and answers about HPV vaccination: Information for parents and caregivers.https://apps.who.int/iris/rest/bitstreams/1453926/retrieve. Accessed May 4, 2023.
  2. WHO. Human papillomavirus vaccines: WHO Position Paper. December 2022. Wkly Epidemiol Rec. 2022; 50(97), 645–672. https://www.who.int/publications/i/item/who-wer9750-645-672.
  3. CDC. Cancer. Cancers Linked With HPV Each Year. https://www.cdc.gov/cancer/hpv/cases.html. Accessed April 25, 2024.
  4. CDC. Anogenital warts. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/anogenital-warts.htm. Accessed February 1, 2023.
  5. Garland SM, et al. Natural history of genital warts: analysis of the placebo arm of 2 randomized phase III trials of a quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) vaccine. J Infect Dis. 2009, 199:805–814.
  6. Chesson HW, Dunne EF, Hariri S, Markowitz LE. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sex Transm Dis. 2014, 41(11), 660–4.
  7. CDC. Chapter 11: Human Papillomavirus. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html. Accessed September 21, 2024.
  8. Lewis RM, Markowitz LE, Gargano JW, Steinau M, Unger ER. Prevalence of Genital Human Papillomavirus Among Sexually Experienced Males and Females Aged 14–59 Years, United States, 2013–2014. J Infect Dis. 2018, 217(6), 869–877.
  9. CDC. Genital HPV Infection – Basic Fact Sheet. https://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm. Updated Apr 2022. Accessed April 23, 2025.
  10. Bernard VB, Watson M, Castle PE, Saraiya M. Cervical carcinoma rates among young females in the United States. Obstet Gynecol. 2012, 120(5), 1117–1123.
  11. Han, Jasmine J., et al. Prevalence of genital human papillomavirus infection and human papillomavirus vaccination rates among US adult men: National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 2013–2014. JAMA oncology 3.6 2017, 810–816.
  12. Meites, Elissa, et al. Chapter 11: Human Papillomavirus. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (The Pink Book). Centers for Disease Control and Prevention. 23 Apr. 2024, https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html. Accessed 10 July 2026.
  13. Centers for Disease Control and Prevention. About Genital HPV Infection. CDC, 31 Jan. 2025, https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html. Accessed 10 July 2026.
  14. Petca A, Borislavschi A, Zvanca ME, Petca RC, Sandru F, Dumitrascu MC. Non-sexual HPV transmission and role of vaccination for a better future (Review). Exp Ther Med. 2020, 20(6), 186.
  15. Bộ Y tế. Quyết định số 3792/QĐ-BYT: Ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung”. 2024.
  16. Ali M, Aftab M, Karim S, et al. Oncogenic HPV Types 16 and 18: Prevalence and Risk Factors in the Sexually Inactive and Sexually Active Women Populations of Bihar, India. The Journal of Medical Research. 2024, 10(2), 53–60.
  17. Kangni Zou, Yue Huang, Zhengyu Li. Prevention and treatment of human papillomavirus in men benefits both men and women. Front Cell Infect Microbiol. 2022, 12, 1077651.
  18. American Cancer Society. Type of HPV. https://www.cancer.org/cancer/risk-prevention/hpv/types-of-hpv.html. Revised Apr 2024. Accessed April 23, 2024.
  19. Lilia Chihu-Amparan, Adolfo Pedroza-Saavedra, Lourdes Gutierrez-Xicotencatl. The immune response generated against HPV infection in men and its implications in the diagnosis of cancer. Microorganisms. 2023, 11(6), 1609.
  20. Giuliano AR, Anic G, Nyitray AG. Epidemiology and pathology of HPV disease in males. Gynecologic oncology. 2010, 117(2), S15–S19.
  21. Bộ Y tế. Quyết định số 5185/QĐ-BYT: Về việc ban hành hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sùi mào gà. 2021.
  22. Wiley DJ, Douglas J, Beutner K, et al. External genital warts: diagnosis, treatment, and prevention. Clinical Infectious Diseases. 2002, 35(Supplement_2), S210–S224.
  23. Al Aboud AM, Nigam PK. Wart. NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK431047/?report=printable. Accessed September 9, 2024.
  24. Garolla A, Graziani A, Grande G, Ortolani C, Ferlin A. HPV-related diseases in male patients: an underestimated conundrum. Journal of endocrinological investigation. 2024, 47(2), 261–274.
  25. World Health Organization. Cervical Cancer. WHO. https://www.who.int/health-topics/cervical-cancer#tab=tab_1. Accessed May 13, 2024.
  26. De Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al. Human papillomavirus genotype attribution in invasive cervical cancer: a retrospective cross-sectional worldwide study. The lancet oncology. 2010, 11(11), 1048–1056.
  27. CDC. About Genital HPV Infection. https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html. Accessed April 23, 2025.
  28. Helen T, Silvaneide F, Patricia T, et al. HPV infection and re-infection in adult women: the role of sexual activity and natural immunity. Cancer Res. 2010, 70(21), 8569–8577.
  29. WHO. Human papillomavirus and cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer. Accessed June 04, 2025.
  30. National Cancer Institute. Cervical Cancer Causes, Risk Factors, and Prevention. https://www.cancer.gov/types/cervical/causes-risk-prevention. Accessed April 01, 2025.
  31. CDC. Cancer caused by HPV. https://www.cdc.gov/hpv/about/cancers-caused-by-hpv.html. Accessed November 28, 2024.
  32. Hội Y học Dự phòng Việt Nam. Khuyến cáo lịch tiêm chủng vắc xin cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam. Tái bản lần 2. NXB Y học. 2023.
  33. Scelfo C, Menzella F, Fontana M, et al. Pneumonia and invasive pneumococcal diseases: the role of pneumococcal conjugate vaccine in the era of multi-drug resistance. Vaccines. 2021, 9(5), 420.