Close Mobile Navigation

Chủ động đẩy lùi nguy cơ nhập viện do tiêu chảy vì vi rút Rota​

Tìm hiểu các giải pháp dự phòng tiêu chảy do vi rút Rota ở trẻ​.

Đừng chủ quan với tiêu chảy do vi rút Rota ở trẻ nhỏ

Mẹ có biết, vi rút Rota là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy nặng ở trẻ dưới 5 tuổi trên thế giới,1 và cũng là gánh nặng đáng kể tại Việt Nam.a,2 Đặc biệt, vi rút này dễ lây lan và có thể gây ra các đợt bùng phát dẫn đến tử vong ở trẻ nhỏ.3

~100%

Trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp do Rota.4

20%- hơn 50%

Ca tiêu chảy cấp ở trẻ (2016-2023) do vi rút Rota gây ra tại Việt Nam.3

a. Theo một phác đồ giám sát chung được thực hiện tại 6 bệnh viện nhi tại 4 tỉnh thành ở miền Bắc và miền Nam Việt Nam từ tháng 7/1998 đến tháng 6/2000 trên 2473 trẻ dưới 5 tuổi nhập viện vì tiêu chảy.

Children

Tại sao không nên xem nhẹ tiêu chảy do vi rút Rota?

Có thể nguy hiểm đến tính mạng5​

Khi bị tiêu chảy nặng và mất nước, bé có thể co giật, tổn thương não, và có thể nguy hiểm đến tính mạng.3 Nếu tiêu chảy kéo dài, con dễ mệt, chán ăn và suy dinh dưỡng.3​

Lây lan dễ dàng ở trẻ5

Vi rút Rota có thể tồn tại lâu trong môi trường, khiến con vô tình bị lây qua thực phẩm, nước uống hoặc các bề mặt bị nhiễm bẩn.5 Vì vậy, chỉ giữ vệ sinh thôi là chưa đủ để bảo vệ con một cách toàn diện.5​

Chủng vi rút đa dạng

Có nhiều chủng vi rút Rota khác nhau,6 và các chủng gây bệnh có thể thay đổi theo thời gian cũng như theo từng khu vực.7,8 Vì vậy, dự phòng được nhiều chủng vi rút đa dạng sẽ góp phần giúp bảo vệ con tốt hơn trước vi rút Rota.9

Bé có thể được chủng ngừa
vi rút Rota sớm nhất từ khi tròn
6 tuần tuổi.10

Chủng ngừa là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ con trước tiêu chảy do vi rút Rota.5 Dự phòng được nhiều chủng vi rút khác nhau sẽ góp phần giúp con được bảo vệ toàn diện hơn trong những năm đầu đời.9

Lịch dự phòng Tiêu chảy do vi rút Rota10,11

Tháng tuổi 1 tháng 6 tuần 2 tháng 3 tháng 4 tháng 5 tháng 6 tháng 7 tháng tuổi
trở lên
Vắc xin vi rút Rota Có thể uống sớm Liều 1 Liều 2 Liều 3*

* Tuỳ loại vắc xin

Chủ động tìm hiểu để bảo vệ hệ tiêu hóa
non nớt của con trước tiêu chảy do vi rút
Rota từ hôm nay

Địa điểm tư vấn
Tư vấn sức khỏe cho học sinh
Mẹ chơi cùng con trai trong nhà
Nhóm sinh viên học nhóm cùng nhau
Em bé nằm ngủ trong cũi
Hai nữ sinh trò chuyện trong sân trường
Bố vui đùa cùng con
Mẹ và con gái vui đùa trong bếp
Ông cùng hai cháu đọc sách
Trẻ đeo cặp đến trường
Bé gái vẽ tranh trong lớp học
Em bé chơi đồ chơi

Giải đáp các thắc mắc thường gặp

01

Mất nước nghiêm trọng là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh, thường xuất hiện khi trẻ nôn ói và tiêu chảy kéo dài.5 Lúc này, cơ thể bé nhanh chóng suy kiệt, có thể mệt lả, phải nhập viện, thậm chí đe dọa tính mạng.5 Vì vậy, cha mẹ cần sớm nhận biết các dấu hiệu và cho trẻ uống đủ nước, ưu tiên dung dịch bù điện giải.5 Nếu thấy trẻ có những biểu hiện nặng hơn như lừ đừ, khô môi, cha mẹ hãy đưa trẻ đến cơ sở Y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.5

02

Nhiều cha mẹ nghĩ chỉ cần giữ vệ sinh thật tốt là có thể tránh được tiêu chảy do vi rút Rota, nhưng thực tế vẫn chưa đủ.12 Dù điều kiện vệ sinh khác nhau, hầu hết trẻ em trên toàn thế giới đều từng nhiễm Rota trước 5 tuổi.12 Điều đó cho thấy vi rút này rất dễ lây lan, vượt qua cả những thói quen vệ sinh thông thường.12 Vì vậy, bên cạnh việc giữ sạch sẽ, chủ động phòng ngừa vi rút Rota là biện pháp tốt nhất, giúp bảo vệ con tốt hơn và giúp cha mẹ yên tâm hơn trong những năm đầu đời của bé.5

03

Nhiều cha mẹ mong có thuốc "chữa khỏi nhanh", nhưng thực tế không có thuốc điều trị đặc hiệu cho Tiêu chảy do vi rút Rota.12 Kháng sinh cũng hoàn toàn không có tác dụng vì Rota là vi rút, không phải vi khuẩn.13 Khi con mắc bệnh, điều quan trọng nhất là bù nước kịp thời: trường hợp nhẹ có thể cho bé uống dung dịch bù nước, điện giải tại nhà;5,12 nếu bé có dấu hiệu nặng hơn như lừ đừ, khô môi, hãy đưa con đến cơ sở Y tế gần nhất ngay.5 Cách tốt nhất để không rơi vào thế bị động là chủ động dự phòng cho con từ sớm.

04

Cha mẹ có biết, vi rút Rota không chỉ có một loại duy nhất, mà các chủng gây bệnh có thể khác nhau theo từng khu vực và từng thời điểm.7,8 Điều này dẫn đến nguy cơ con vẫn có thể mắc bệnh nếu không được bảo vệ đủ rộng. Vì vậy, để cha mẹ an tâm hơn khi con sinh hoạt hằng ngày (đi học, đi chơi, tiếp xúc môi trường xung quanh), việc dự phòng nhiều chủng sẽ giúp con được bảo vệ toàn diện hơn trước loại vi rút này.9

05

Tiêu chảy do vi rút Rota thường đến rất nhanh, bắt đầu bằng nôn ói, sốt, đau bụng, quấy khóc, rồi tiêu chảy liên tục nhiều ngày.3 Khi vừa nôn vừa đi ngoài, cơ thể bé mất nước nhanh hơn mẹ nghĩ, đặc biệt với trẻ từ 3-24 tháng tuổi.3 Nếu không bù nước kịp thời, con có thể mệt lả, co giật, thậm chí tổn thương não và nguy hiểm đến tính mạng.3 Tiêu chảy kéo dài còn làm con chán ăn, sụt cân, suy dinh dưỡng và yếu dần.3 Vì vậy, cha mẹ hãy chú ý nhận biết sớm những triệu chứng này để có thể xử trí kịp thời và phù hợp cho con.

06

Một số bé có thể bị nôn trớ sau khi uống vắc xin ngừa Rota, nhưng cha mẹ không cần quá lo lắng vì đây là phản ứng có thể gặp và thường không đáng ngại.14 Tình trạng này có thể chỉ do rối loạn tiêu hóa nhẹ hoặc phản ứng thoáng qua của cơ thể.14 Cha mẹ hãy tiếp tục theo dõi sinh hoạt và việc ăn uống của bé. Nếu bé nôn nhiều, mệt hơn bình thường hoặc xuất hiện dấu hiệu khiến cha mẹ lo lắng, hãy đưa bé đến cơ sở Y tế gần nhất để được chuyên gia tư vấn kịp thời nhé.

Những bệnh tưởng quen thuộc như Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu ở trẻ em có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu bị bỏ qua.15

  1. Shrestha J, Shrestha SK, Mason C, et al. Rotavirus strains in children less than 5 years of age: A case control study. Journal of Clinical Virology Plus. 2024, 4(2), 100183.
  2. Man NV, Trang NV, Lien HP, et al. The epidemiology and disease burden of rotavirus in Vietnam: sentinel surveillance at 6 hospitals. The Journal of infectious diseases. 2001, 183(12), 1707–1712.
  3. UNICEF Vietnam. What parents need to know about acute diarrhoea caused by rotavirus in children. https://www.unicef.org/vietnam/stories/what-parents-need-know-about-acute-diarrhoea-caused-rotavirus-children. Accessed December 26, 2025.
  4. Parashar UD, Hummelman EG, Bresee JS, Miller MA, Glass RI. Global illness and deaths caused by rotavirus disease in children. Emerging infectious diseases. 2003, 9(5), 565-72.
  5. CDC. Rotavirus: About rotavirus. https://www.cdc.gov/rotavirus/about/index.html. Accessed December 26, 2025.
  6. Kapikian AZ, Shope RE. Rotaviruses, Reoviruses, Coltiviruses, and Orbiviruses. Medical Microbiology. 1996, 4th edition.
  7. Truong DTT, Kang JM, Tran NTH, et al. Rotavirus genotype trends from 2013 to 2018 and vaccine effectiveness in southern Vietnam. International journal of infectious diseases. 2021, 105, 277–285.
  8. Huyen DTT, Hong DT, Trung NT, et al. Epidemiology of acute diarrhea caused by rotavirus in sentinel surveillance sites of Vietnam, 2012-2015. Vaccine. 2018, 36(51):7894-7900.
  9. Arnold MM. Rotavirus vaccines: why continued investment in research is necessary. Current clinical microbiology reports. 2018, 5(1), 73–81.
  10. CDC. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases. Chapter 19: Rotavirus. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-19-rotavirus.html. Accessed December 03, 2025.
  11. Hội Y học Dự phòng Việt Nam. Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam. Nhà xuất bản Y Học, tái bản lần 3, 2026.
  12. Immunize. Rotavirus: Question and Answers. https://www.immunize.org/wp-content/uploads/catg.d/p4217.pdf. Accessed December 26, 2025.
  13. NIH. (2023). Using medication: Learn more – Using antibiotics correctly and avoiding resistance. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK361005/. Accessed December 26, 2025.
  14. Australian Government. Department of Health and Aged Care. Rotavirus. https://immunisationhandbook.health.gov.au/contents/vaccine-preventable-diseases/rotavirus. Accessed December 26, 2025.
  15. Di Pietrantonj C, Rivetti A, Marchione P, Debalini MG, Demicheli V. Vaccines for measles, mumps, rubella, and varicella in children. The Cochrane database of systematic reviews. 2021, (4).