Tại sao cần dự phòng Sởi - Quai bị - Rubella - Thủy đậu trước khi mang thai?
Hệ miễn dịch thay đổi
Nguyên nhân khiến phụ nữ mang thai dễ mắc bệnh và gặp biến chứng nặng hơn.1
Đe doạ thai nhi
Nhiễm Sởi, Quai bị, Rubella, Thuỷ đậu trong thai kỳ làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu.2,3
Nguy cơ dị tật bẩm sinh ở trẻ
Nhiễm Rubella hoặc Thủy đậu trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị tật tim, mắt, tai, tay chân hoặc não ở trẻ.2,4
Dự phòng trước mang thai:
Góp phần khởi đầu an tâm
cho hành trình làm mẹ
- Dự phòng đúng thời điểm góp phần giúp mẹ và bé được bảo vệ trước các bệnh nguy hiểm.5
- Theo khuyến cáo của Hội Y học Dự phòng Việt Nam, nên hoàn thành dự phòng thủy đậu 1-3 tháng trước mang thai tùy giải pháp dự phòng. Tham vấn Chuyên gia Y tế về thời điểm dự phòng phù hợp.6,7
Điều gì có thể xảy ra nếu
mẹ mắc Sởi - Quai bị -
Rubella - Thủy đậu?
Khi mang thai, cơ thể mẹ trở nên nhạy cảm hơn trước bệnh tật.1 Hiểu rõ các biến chứng ở mẹ và bé giúp mẹ chủ động chuẩn bị và an tâm hơn trong suốt thai kỳ.
Sởi
- Mẹ có nguy cơ sảy thai, thai lưu.2
- Bé bị lây Sởi có thể bị viêm phổi, viêm não, tử vong.8
Quai bị
- Mẹ có nguy cơ sảy thai, thai lưu.2
- Bé bị lây Quai bị.2
Rubella
- Mẹ có nguy cơ sảy thai, thai lưu.2
- Bé mắc hội chứng Rubella bẩm sinh (CRS).9
Thủy đậu
- Mẹ có nguy cơ thai lưu.3
- Bé mắc Hội chứng thủy đậu bẩm sinh (CVS) khi mẹ nhiễm thủy đậu ở đầu thai kỳ.4
- Bé mắc Thủy đậu sơ sinh trong quá trình sinh có thể bị viêm phổi, viêm gan, viêm não, rối loạn đông máu.4
Một thai kỳ khỏe mạnh bắt đầu từ sự chuẩn bị của mẹ – Hãy chủ động tìm hiểu về Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu từ sớm.
Giải đáp các thắc mắc thường gặp
01
Hội chứng Rubella bẩm sinh xảy ra khi mẹ nhiễm Rubella trong thai kỳ, đặc biệt là ở 3 tháng đầu2 – giai đoạn thai nhi còn rất nhạy cảm. Em bé sinh ra có thể bị giảm thính lực, dị tật tim hoặc đục thủy tinh thể.2 Tuy không phải bé nào cũng có đủ các biểu hiện này, nhưng nguy cơ sẽ cao hơn nếu mẹ nhiễm bệnh sớm trong thai kỳ.2 Vì lo ngại đó, ít nhất 1-3 tháng trước khi mang thai,6,7 mẹ hãy dự phòng Rubella để có thể bảo vệ cho cả mẹ và con, mẹ nhé.
02
Thủy đậu khi mang thai có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Ở mẹ, biến chứng đáng lo ngại nhất là viêm phổi nặng, có thể đe dọa tính mạng.10 Với bé, nguy cơ phụ thuộc vào thời điểm mẹ mắc bệnh: nếu mẹ mắc Thuỷ đậu trong 20 tuần đầu thai kỳ có thể gây hội chứng Thủy đậu bẩm sinh như sẹo da, dị tật tay chân, tổn thương não, mắt hoặc nhẹ cân.11 Nếu mẹ mắc bệnh quanh thời điểm sinh, trẻ có nguy cơ nhiễm Thủy đậu sơ sinh nặng, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời.12 Dù không phải trường hợp nào cũng gặp, nhưng chỉ một rủi ro nhỏ cũng đủ để lại những hậu quả nặng nề. Vì vậy, mẹ hãy chủ động dự phòng Thủy đậu 1-3 tháng trước khi mang thai6,7 để chuẩn bị một thai kỳ an toàn hơn, bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé ngay từ những bước đầu tiên.
03
Làm mẹ, ai cũng mong con chào đời khỏe mạnh và an toàn. Dự phòng đúng thời điểm giúp mẹ và bé được bảo vệ trước các bệnh nguy hiểm.5 Nhưng vì các giải pháp dự phòng có chứa vi rút sống nên mẹ không thể dự phòng Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu trong thai kỳ.6 Do đó, tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên được sàng lọc khả năng miễn dịch và chủ động dự phòng trước khi mang thai, giúp góp phần bảo vệ cả mẹ và bé trước nguy cơ mắc bệnh.13 Chỉ một bước chuẩn bị sớm cũng có thể giúp mẹ vơi đi nhiều nỗi lo. Hội Y học Dự phòng Việt Nam khuyến cáo mẹ hãy hoàn thành lịch dự phòng 1-3 tháng trước khi mang thai,6,7 để cơ thể kịp tạo miễn dịch và để con được che chở an toàn ngay từ những ngày đầu. Tham vấn Chuyên gia Y tế về thời điểm dự phòng phù hợp.
04
Theo CDC Hoa Kỳ, các giải pháp dự phòng được phát triển theo những tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt nhất, và dự phòng các bệnh truyền nhiễm cũng giống như sử dụng thuốc, có thể gây ra một số tác dụng phụ.6 Tuy nhiên, hầu hết mọi người sau khi dự phòng đều không gặp tác dụng phụ, hoặc chỉ có phản ứng nhẹ.6 Quan trọng hơn, dự phòng giúp chủ động phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm,5 từ đó giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cho cả mẹ và bé. Các tổ chức Y tế như CDC Hoa Kỳ và Hội Y học dự phòng Việt Nam khuyến cáo mẹ nên hoàn tất lịch dự phòng cần thiết trước khi mang thai ít nhất 1 đến 3 tháng, để đảm bảo an toàn và tạo đủ miễn dịch bảo vệ cho cả mẹ và bé nhé. Tham vấn chuyên gia Y tế về thời điểm dự phòng phù hợp.6,7
Phế cầu khuẩn là một trong các nguyên nhân gây ra bệnh hô hấp nguy hiểm ở trẻ.14
- Jamieson DJ, Theiler RN, Rasmussen SA. Emerging infections and pregnancy. Emerging infectious diseases. 2006, 12(11), 1638–1643.
- NIH. Measles, Mumps, and Rubella. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582537/. Accessed November 11, 2025.
- Daley AJ, Thorpe S, Garland SM. Varicella and the pregnant woman: prevention and management. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2008, 48(1), 26–33.
- Bhavsar SM, Mangat C. Congenital varicella syndrome. In StatPearls [Internet]. 2023, StatPearls Publishing.
- WHO. Vaccination before and during pregnancy - What you need to know. https://www.who.int/europe/publications/m/item/vaccination-before-and-during-pregnancy-what-you-need-to-know. Accessed December 04, 2025.
- CDC. Pregnancy and Vaccination. Vaccine Safety for Moms-To-Be. https://www.cdc.gov/vaccines-pregnancy/moms-to-be/index.html. Accessed December 04, 2025.
- Hội Y học Dự phòng Việt Nam. Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam. Nhà xuất bản Y Học, tái bản lần 3, 2026.
- Barton M, Obiri F, Thampi N. Congenital measles: A rare but life-threatening consequence of Canada’s largest measles outbreak. J Assoc Med Microbiol Infect Dis Can. 2025, 10(3), 216–218.
- WHO. Rubella. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/rubella. Accessed November 30, 2025.
- CDC. Chickenpox (Varicella). Clinical guidance for people at risk for severe varicella. https://www.cdc.gov/chickenpox/hcp/clinical-guidance/index.html. Accessed March 19, 2026.
- WHO. Varicella and herpes zoster vaccines: WHO position paper, June 2014. https://www.who.int/publications/i/item/who-wer-8925-265-288. Accessed November 30, 2025.
- Suryaningrat FR, Irinewati S, Hudayari D, Kadi FA, Primadi A, Yuniati T. Managing Neonatal Varicella: A Case Series Highlighting the Effectiveness of Antiviral Therapy Without IVIG. Children (Basel, Switzerland). 2025, 12(8), 1081.
- Coonrod DV, Jack BW, Boggess KA, et al. The clinical content of preconception care: Immunizations as part of preconception care. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2008, 199(6 Suppl. 2), S290–S295.
- CDC. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases. Chapter 17: Pneumococcal Disease. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-17-pneumococcal-disease.html. Accessed March 19, 2026.